Wybory 2015

Stefan Kisielewski

Marzec 5, 2015 21:10

Stefan Kisielewski, założyciel UPR był nie tylko odważnym konserwatywnym politykiem, ale przede wszystkim nietuzinkowym intelektualistą. Potrzebę stworzenia w Polsce gospodarki wolnorynkowej opartej na zdrowych zasadach głosił już w czasach, gdy tematy ekonomiczne stanowiły margines publicznej debaty.

Stefan Kisielewski

fot. Wlodzimierz Echenski /FORUM

W czasie wojny Stefan Kisielewski walczył w Armii Krajowej, w ponurej powojennej rzeczywistości próbował natomiast głosić prawdę wszędzie, gdzie było to możliwe. Odwaga miała wysoką cenę, stąd Kisielewski w czasach PRL musiał dochodzić do zdrowia, po tym jak został pobity przez „nieznanych sprawców”. Choć pierwsze lata III Rzeczpospolitej przypadają na schyłek życia Kisielewskiego, to jego przemyślenia na temat Polski po 1989 r. do dziś pozostają aktualne. Dziś, gdy wraz ze wzrostem długu publicznego i biurokracji szerzy się bieda i rośnie bezrobocie możemy przypomnieć sobie choćby jeden z bonmotów Kisiela, który zwykł mawiać, że „socjalizm to ustrój, w którym bohatersko pokonuje się trudności nieznane w żadnym innym systemie”.  Stefana Kisielewskiego pożegnaliśmy we wrześniu 1991 r.

Biografia

Syn Zygmunta i Salomei z domu Szapiro (ciotki Hanki Sawickiej), bratanek Jana Augusta Kisielewskiego, satyryka i współzałożyciela kabaretu Zielony Balonik. W latach 1929-1931 studiował polonistykę i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, a także od 1927 roku w Konserwatorium Warszawskim (obecnie Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina), gdzie w latach 1934-1937 uzyskał dyplomy z teorii muzyki (1934), kompozycji w klasie K. Sikorskiego (1937) i fortepianu w klasie J. Lefelda (1937). W latach 1938-1939 przebywał w Paryżu, gdzie chciał studiować kompozycję pod kierunkiem Nadii Boulanger, lecz udało mu się uczestniczyć tylko w jednej lekcji.

W okresie międzywojennym rozpoczął działalność jako kompozytor, krytyk oraz literat; w 1932 roku opublikował pierwsze recenzje muzyczne w dwutygodniku „Echo Tygodnia”. W latach 1935-37 był sekretarzem redakcji „Muzyki Polskiej”, od 1935 roku publicystą i recenzentem muzycznych pism: „Pion”, „Bunt Młodych”, „Polityka” oraz „Zet”. Po powrocie z Paryża w kwietniu 1939 r. objął stanowisko kierownika muzycznego Rozgłośni „Warszawa II”.

Po wybuchu wojny brał udział w kampanii wrześniowej, okres okupacji spędził w Warszawie, działając jako pedagog, akompaniator oraz pracownik Wydziału Delegatury Rządu na Kraj. W 1942 r. ożenił się z Lidią Hintz. Podczas powstania warszawskiego pracował w radiu. Podczas powstania stracił większość dorobku kompozytorskiego.

Po wojnie osiedlił się w Krakowie. W 1945 roku założył „Ruch Muzyczny”, którego był redaktorem naczelnym do 1948 roku. Po zlikwidowaniu pisma z przyczyn politycznych, następnie reaktywowaniu, był w latach 1957-1959 członkiem zespołu redakcyjnego. W latach 1945-1949 wykładał przedmioty teoretyczne w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademia Muzyczna) w Krakowie. Usunięty z uczelni przez władze komunistyczne w 1949 roku uczył prywatnie kompozycji (do jego uczniów należy m.in. A. Walaciński). Równocześnie zajmował się pracą kompozytorską, literacką oraz dziennikarską.

W latach 1945-1989 (z przerwami w latach 1953-1956, kiedy wydawanie pisma zawieszono, w latach 1968-1971 w związku z cenzurą dotyczącą zakazu publikacji Kisielewskiego, w latach 1981-1983, czyli w okresie stanu wojennego) był publicystą, felietonistą „Tygodnika Powszechnego” w cyklach Głową w ściany, Bez dogmatu, Pod włos, Łopatą do głowy, Gwoździe w mózgu i Wołanie na puszczy. W latach 1950-1953 był redaktorem „Przewodnika koncertowego” Filharmonii Krakowskiej, w latach 1955-1957 autorem radiowych Rozmów o muzyce, w latach 1956-1961 prezesem koła Związku Kompozytorów Polskich w Krakowie. W 1961 roku osiedlił się w Warszawie.

W latach 1957-1965 był posłem na Sejm PRL, razem z m.in. Tadeuszem Mazowieckim, w ramach grupy Znak. W 1957 i w 1961 roku wybrany do Sejmu PRL z listy Frontu Jedności Narodu. W 1964 roku był jednym z sygnatariuszy Listu 34. W latach 1965-1968 piastował stanowisko redaktora naczelnego wydawnictwa muzycznego „Synkopa”, w latach 1971-74 prezesa sekcji muzycznej ZAiKS-u; czterokrotnie był członkiem zarządu głównego Związku Kompozytorów Polskich, był także członkiem Związku Literatów Polskich. W 1968 za krytykę cenzury (użył wtedy na zebraniu Związku Literatów Polskich słynnego określenia dyktatura ciemniaków) zabroniono mu publikacji na trzy lata, został także pobity przez tzw. „nieznanych sprawców”. W 1976 podpisał list 14 przeciwko represjonowaniu uczestników radomskiego czerwca. W 1984 opublikował w Tygodniku Powszechnym tzw. „Moje typy” („listę kanalii”), pozbawioną komentarza listę nazwisk osób, które szczególnie aktywnie zajmowały się propagandą w PRL.

Twórczość publicystyczna Kisielewskiego nacechowana była duchem pragmatyzmu i liberalizmu, a jednocześnie – biorąc pod uwagę czasy w jakich przyszło mu żyć – była wybitnie niepokorna. Mariusz Urbanek stwierdził, iż był on najchętniej czytanym, choć najmniej słuchanym dziennikarzem PRL-u. Komuniści nie chcieli go słuchać, bo mówił, że jest ich wrogiem. W wolnej Rzeczypospolitej nie słuchali go przyjaciele, bo mówił, że się z nimi kompletnie nie zgadza. Kisielewski znany był też ze swojego przewrotnego charakteru – kiedy Leopold Tyrmand sprawił sobie zupełnie nowy samochód, Kisiel wziął cegłę i na karoserii wydrapał mu wielkimi literami wyraz „DUPA” (po tym incydencie panowie nie odzywali się do siebie przez rok).

W kwestiach polityczno-społecznych reprezentował poglądy konserwatywno-liberalne. Był jednym z założycieli Ruchu Polityki Realnej w 1987 oraz Unii Polityki Realnej w 1989. Sympatyzował też z Porozumieniem Centrum.

Po 1989 roku po nieporozumieniach z redakcją Tygodnika Powszechnego, która zaczęła cenzurować jego felietony, odmówił dalszego publikowania swoich tekstów w tym tygodniku i przeniósł się na łamy Wprost, gdzie zgodził się na udzielanie krótkich wywiadów, komentując aktualne wydarzenia. W 1990 roku ustanowił nagrodę swojego imienia, przyznawaną corocznie najpierw przez niego samego, a po jego śmierci przez kapitułę złożoną z jego syna Jerzego i laureatów z lat poprzednich.

W latach 1968-80 pisał osobisty dziennik, który objął kilka brulionów. Dziennik został wydany po jego śmierci, pod nazwą Dzienniki. Jego syn Wacław był współtwórcą duetu fortepianowego Marek i Wacek, a córka, Krystyna Kisielewska-Sławińska, jest romanistką i tłumaczką. Młodszy syn, Jerzy Kisielewski, jest dziennikarzem radiowym i telewizyjnym.

Stefan Kisielewski skomponował wiele utworów muzycznych, utrzymanych w stylu XX-wiecznego neoklasycyzmu, za które był wielokrotnie nagradzany w kraju i za granicą. Był również autorem szeregu powieści, książek o muzyce, a także setek felietonów i publikacji politycznych, między innymi w czasopiśmie Res Publica Nowa. Autor terminu socrealizm liturgiczny.

Nagrody i odznaczenia

Laureat między innymi:

  • II nagrody na Festiwalu Muzyki Polskiej (1955) za Koncert na orkiestrę kameralną
  • I nagrody na konkursie na pieśń Mickiewiczowską (1955) za Bakczysaraj w nocy
  • nagrody muzycznej Miasta Krakowa (1956)
  • nagrody Fundacji Jurzykowskiego w Nowym Jorku (1973)
  • nagrody im. A. Struga w Warszawie (1979)
  • nagrody Związku Kompozytorów Polskich (1982)
  • nagrody Fundacji Schmidheinystiftung w St. Gallen (1983) za całokształt twórczości
  • nagrody publiczności im. Adolfa Bocheńskiego (1988)
  • w 1991 został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Lecha Wałęsę Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski

Po więcej informacji zapraszamy na Wikipedię